Özet: Tomruk Nereden Alınır?
Türkiye'de tomruk tedarikinin iki ana yolu vardır: Orman Genel Müdürlüğü'ne bağlı işletmelerden satın almak veya özel tedarikçiden almak.
• Orman işletmesi satışları genellikle açık artırma yöntemiyle yapılır; katılım için önceden kayıt ve teminat gerekir.
• Satışlar parti hâlinde yapılır. Küçük miktar alacak alıcı için parti büyüklüğü çoğu zaman fazladır.
• Özel tedarikçiden alım, istenen çap ve boyda, istenen miktarda ve tek seferde teslimatla mümkündür.
• İthal tomruk, yerli üretimin yetmediği tür ve çaplarda devreye girer.
Aşağıda her iki yolun nasıl işlediğini, hangi durumda hangisinin uygun olduğunu ve karar verirken bakılması gereken noktaları açıklıyoruz.
Orman İşletmesi Satışları Nasıl İşler?
Devlet ormanlarından üretilen tomruk, Orman Genel Müdürlüğü'ne bağlı işletme müdürlükleri tarafından satışa çıkarılır. Satışlar genel olarak açık artırma usulüyle yapılır ve ilanla duyurulur.
Satışa çıkan mal, orman deposunda parti hâlinde bulunur. Her parti; ağaç türü, çap sınıfı, kalite sınıfı ve miktar bilgisiyle ilan edilir. Alıcılar satış öncesinde depoyu gezip malı yerinde görebilir.
Katılım için önceden başvuru ve teminat yatırma şartı bulunur. Satışı kazanan alıcı, bedeli ödedikten sonra malı belirlenen süre içinde depodan çekmekle yükümlüdür.
Nakliye alıcıya aittir. Orman deposu genellikle şehir merkezine uzaktır; bu yüzden taşıma maliyeti toplam bedelin önemli bir kalemidir.
Açık Artırmada Dikkat Edilmesi Gerekenler
İlan edilen parti bir bütün olarak satılır. Partinin içinde işinize yaramayacak çap ve kalitede tomruk da bulunabilir; bunları ayıklama ve değerlendirme sorumluluğu alıcıdadır.
Malı yerinde görmeden teklif vermek risklidir. İlandaki kalite sınıfı genel bir tanımdır; eğrilik, budak yoğunluğu ve çatlak gibi verim düşürücü kusurlar ancak yerinde görülerek anlaşılır.
Ödeme ve mal çekme süreleri bağlayıcıdır. Süre içinde çekilmeyen mal için ek yükümlülükler doğabilir; bu yüzden nakliye planı satıştan önce hazır olmalıdır.
Depolama alanınız yoksa büyük parti alımı sorun yaratır. Açıkta uzun süre bekleyen tomrukta çatlama ve renk kaybı başlar.
Özel Tedarikçiden Alımın Farkı
Özel tedarikçiden alımda mal, alıcının belirlediği ölçü ve miktarda hazırlanır. Parti bütünlüğü zorunluluğu yoktur; ihtiyacınız kadar alırsınız.
Çap ve boy seçimi yapılabildiği için verim yüksektir. İstemediğiniz kalitedeki tomruk için ödeme yapmazsınız.
Teslimat adrese yapılabilir. Nakliye, yükleme ve zamanlama tedarikçi tarafından planlanır; bu, kendi taşıma organizasyonunu kurmak zorunda olmayan alıcı için önemli bir kolaylıktır.
Süreklilik gerektiren işlerde tedarikçi ilişkisi avantaj sağlar. Düzenli alım yapan işletmeler için stok planlaması ve fiyat öngörülebilirliği kolaylaşır.
İhtiyacınıza uygun çap ve boyda ithal ve yerli tomruk tedarikimiz hakkında bilgi alabilirsiniz.
Hangi Yol Kime Uygun?
Orman işletmesi satışları; büyük hacimli, düzenli alım yapan, kendi nakliye ve depolama altyapısı olan işletmeler için uygundur. Parti büyüklüğünü değerlendirebilecek kapasite gerekir.
Özel tedarikçi; belirli ölçüde ve sınırlı miktarda tomruk arayan, depolama alanı kısıtlı, teslimat kolaylığı isteyen alıcılar için uygundur. Küçük ve orta ölçekli imalatçıların çoğu bu yolu kullanır.
İthal tomruk, yerli üretimde bulunmayan tür ve çaplarda devreye girer. Özellikle geniş kesitli ürün gerektiren projelerde ithal kaynak tek seçenek olabilir.
Karar verirken yalnız metreküp fiyatına bakmak yanıltıcıdır. Nakliye, ayıklama kaybı, depolama ve bekleme süresi toplam maliyete eklenmelidir.
Toplam Maliyeti Oluşturan Kalemler
• Mal bedeli: metreküp üzerinden hesaplanan temel tutar.
• Nakliye: depo veya tesis ile teslim adresi arasındaki mesafeye ve araç kapasitesine bağlıdır.
• Yükleme ve boşaltma: forklift veya vinç gerektiren işlemler ayrı kalemdir.
• Ayıklama kaybı: parti alımlarında kullanılamayan tomruk oranı doğrudan maliyeti yükseltir.
• Depolama: açıkta bekleyen malda kalite kaybı, kapalı alanda ise alan maliyeti doğar.
Bu kalemler birlikte değerlendirildiğinde, düşük görünen bir metreküp fiyatı toplamda daha pahalıya gelebilir.